{"id":183,"date":"2025-02-24T13:12:09","date_gmt":"2025-02-24T13:12:09","guid":{"rendered":"https:\/\/projekt-repetycja.pl\/?p=183"},"modified":"2025-03-24T15:23:11","modified_gmt":"2025-03-24T15:23:11","slug":"rekonstrukcja_04","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/projekt-repetycja.pl\/pl\/2025\/02\/24\/rekonstrukcja_04\/","title":{"rendered":"Rekonstrukcja_04"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-video\"><video controls poster=\"http:\/\/projekt-repetycja.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2025\/02\/MONTAZ-_1-f001425.png\" src=\"https:\/\/projekt-repetycja.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2025\/02\/ANIMATION_NITSCHOWA_FHD.mp4\"><\/video><\/figure>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group has-global-padding is-layout-constrained wp-container-core-group-is-layout-0633c792 wp-block-group-is-layout-constrained\" style=\"padding-top:var(--wp--preset--spacing--50);padding-bottom:var(--wp--preset--spacing--50)\">\n<p class=\"has-medium-font-size\" style=\"padding-right:var(--wp--preset--spacing--20);padding-left:var(--wp--preset--spacing--20)\">LUDWIKA NITSCHOWA<br>Z domu Kraskowska, rze\u017abiarka urodzona 6 grudnia 1889 roku w Rad\u0142owie, znana przede wszystkim z realizacji pomnikowych. Jest autork\u0105 warszawskich przedstawie\u0144 kobiet \u2013 dumnej <em>Syreny Warszawskiej<\/em> i&nbsp;zamy\u015blonej figury Marii Sk\u0142odowskiej-Curie, ustawionej na skwerze przed Instytutem Radowym w Warszawie. Studia artystyczne Nitschowa rozpocz\u0119\u0142a w prywatnej pracowni Leona Wycz\u00f3\u0142kowskiego. W latach 1912\u20131913 uczy\u0142a si\u0119 w Szkole Sztuk Pi\u0119knych dla Kobiet Marii Niedzielskiej w Krakowie, a po I wojnie \u015bwiatowej przenios\u0142a si\u0119 do Szko\u0142y Sztuk Pi\u0119knych w&nbsp;Warszawie do pracowni Tadeusza Breyera. Lata II wojny \u015bwiatowej sp\u0119dzi\u0142a w Warszawie. Z&nbsp;m\u0119\u017cem Romanem Nitschem w trakcie okupacji ukrywali w swoim mieszkaniu pojemnik z radem, b\u0119d\u0105cy w\u0142asno\u015bci\u0105 Instytutu Radowego. Po wojnie w 1950 roku rozpocz\u0119\u0142a prac\u0119 na Wydziale Rze\u017aby ASP w Warszawie, gdzie w 1956 roku otrzyma\u0142a tytu\u0142 profesora, a w p\u00f3\u017aniejszych latach by\u0142a kierownikiem katedry i prodziekanem. Zmar\u0142a w Warszawie w 1989 roku.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"576\" src=\"https:\/\/projekt-repetycja.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2025\/02\/MONTAZ-_1-f007519-1024x576.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-334\" srcset=\"https:\/\/projekt-repetycja.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2025\/02\/MONTAZ-_1-f007519-1024x576.png 1024w, https:\/\/projekt-repetycja.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2025\/02\/MONTAZ-_1-f007519-300x169.png 300w, https:\/\/projekt-repetycja.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2025\/02\/MONTAZ-_1-f007519-768x432.png 768w, https:\/\/projekt-repetycja.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2025\/02\/MONTAZ-_1-f007519-1536x864.png 1536w, https:\/\/projekt-repetycja.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2025\/02\/MONTAZ-_1-f007519-2048x1152.png 2048w, https:\/\/projekt-repetycja.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2025\/02\/MONTAZ-_1-f007519-18x10.png 18w, https:\/\/projekt-repetycja.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2025\/02\/MONTAZ-_1-f007519-600x338.png 600w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size\" style=\"padding-right:var(--wp--preset--spacing--20);padding-left:var(--wp--preset--spacing--20)\">SYRENA WARSZAWSKA<br>To pomnik z br\u0105zu, kt\u00f3ry stan\u0105\u0142 w kwietniu 1939 roku nad brzegiem Wis\u0142y. Pocz\u0105tkowo figura syreny mia\u0142a by\u0107 ze szk\u0142a, ale ostatecznie autorka zdecydowa\u0142a si\u0119 na zmian\u0119 materia\u0142u. Inicjatorem powstania pomnika by\u0142 prezydent Warszawy Stefan Starzy\u0144ski, kt\u00f3ry d\u0105\u017cy\u0142 do&nbsp;zbli\u017cenia stolicy do Wis\u0142y przez budow\u0119 Wis\u0142ostrady i bulwar\u00f3w. Model rze\u017aby zosta\u0142 wykonany w hali na terenie stacji filtr\u00f3w, a odlew z br\u0105zu wykonano w zak\u0142adzie Braci \u0141opie\u0144skich. Cok\u00f3\u0142 dla rze\u017aby zaprojektowa\u0142 Stanis\u0142aw Pomian-Po\u0142ujan. Pomnik Syreny Warszawskiej sta\u0142 na linii frontu podczas Powstania Warszawskiego, ale pomimo tego jako jeden z nielicznych pomnik\u00f3w warszawskich przetrwa\u0142 wojn\u0119. W 1949 roku ten sam zak\u0142ad, kt\u00f3ry wykona\u0142 przed wojn\u0105 odlew rze\u017aby, zrealizowa\u0142 jej renowacj\u0119, podczas kt\u00f3rej za\u0142atanych zosta\u0142o 35 drobnych przestrzelin.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size\" style=\"padding-right:var(--wp--preset--spacing--20);padding-left:var(--wp--preset--spacing--20)\">Modelk\u0105 do postaci syreny by\u0142a 23-letnia Krystyna Krahelska \u2013 studentka etnografii, poetka, a&nbsp;w&nbsp;trakcie II wojny \u015bwiatowej \u017co\u0142nierka Armii Krajowej. Zgin\u0119\u0142a drugiego dnia powstania warszawskiego w wyniku ran poniesionych 1 sierpnia w ataku dywizjonu Jele\u0144 na Dom Prasy przy ulicy Marsza\u0142kowskiej.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-28f84493 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"576\" src=\"https:\/\/projekt-repetycja.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2025\/02\/MONTAZ-_1-f000144-1024x576.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-336\" srcset=\"https:\/\/projekt-repetycja.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2025\/02\/MONTAZ-_1-f000144-1024x576.png 1024w, https:\/\/projekt-repetycja.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2025\/02\/MONTAZ-_1-f000144-300x169.png 300w, https:\/\/projekt-repetycja.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2025\/02\/MONTAZ-_1-f000144-768x432.png 768w, https:\/\/projekt-repetycja.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2025\/02\/MONTAZ-_1-f000144-1536x864.png 1536w, https:\/\/projekt-repetycja.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2025\/02\/MONTAZ-_1-f000144-2048x1152.png 2048w, https:\/\/projekt-repetycja.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2025\/02\/MONTAZ-_1-f000144-18x10.png 18w, https:\/\/projekt-repetycja.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2025\/02\/MONTAZ-_1-f000144-600x338.png 600w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"576\" src=\"https:\/\/projekt-repetycja.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2025\/02\/MONTAZ-_1_4-f001153-1024x576.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-335\" srcset=\"https:\/\/projekt-repetycja.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2025\/02\/MONTAZ-_1_4-f001153-1024x576.png 1024w, https:\/\/projekt-repetycja.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2025\/02\/MONTAZ-_1_4-f001153-300x169.png 300w, https:\/\/projekt-repetycja.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2025\/02\/MONTAZ-_1_4-f001153-768x432.png 768w, https:\/\/projekt-repetycja.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2025\/02\/MONTAZ-_1_4-f001153-1536x864.png 1536w, https:\/\/projekt-repetycja.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2025\/02\/MONTAZ-_1_4-f001153-2048x1152.png 2048w, https:\/\/projekt-repetycja.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2025\/02\/MONTAZ-_1_4-f001153-18x10.png 18w, https:\/\/projekt-repetycja.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2025\/02\/MONTAZ-_1_4-f001153-600x338.png 600w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size\" style=\"padding-right:var(--wp--preset--spacing--20);padding-left:var(--wp--preset--spacing--20)\">REKONSTRUKCJA SYRENY WARSZAWSKIEJ<br>M\u00f3j model 3D jest rekonstrukcj\u0105 pierwotnego pomys\u0142u Ludwiki Nitschowej na realizacj\u0119<br>pomnika. W tej wersji mia\u0142 by\u0107 wykonany ze szk\u0142a i ustawiony w g\u0142\u00f3wnym nurcie Wis\u0142y. Za model do szklanego pomnika pos\u0142u\u017cy\u0142 mi pomnik <em>Syreny Warszawskiej<\/em>, kt\u00f3ry stoi nad Wis\u0142\u0105. Za inspiracj\u0119 pos\u0142u\u017cy\u0142a mi sugestywna wypowied\u017a autorki projektu:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-style-plain has-medium-font-size is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow is-style-plain--1\" style=\"padding-top:0;padding-right:var(--wp--preset--spacing--30);padding-bottom:0;padding-left:var(--wp--preset--spacing--30)\">\n<p><em>Projektowa\u0142am umieszczenie 20-metrowej Syreny na filarze w \u015brodku Wis\u0142y, ze szk\u0142a zielonego, kt\u00f3ra pod\u015bwietlona w nocy, stwarza\u0142aby posta\u0107 promieniej\u0105c\u0105 na tle miasta. A w dzie\u0144, zw\u0142aszcza przy przyp\u0142ywach wiosennych, pokazywa\u0142yby poziom wody podnosz\u0105cej si\u0119 na jej mocnych kszta\u0142tach.<\/em><br><br><br>Bibliografia:<br><em>Pomniki Warszawy<\/em>, Tadeusza Sobieraja, Wydawnictwo Sport i Turystyka 1985<br><em>Warszawskie pomnik<\/em>i, Wies\u0142aw G\u0142\u0119bocki, Wydawnictwo PTTK <em>Kraj<\/em>, Warszawa 1990<br><em>Ludwika Kraskowska Nitschowa. Rze\u017aba<\/em>, red. Zdzis\u0142awa Tymanowa, Galeria Zach\u0119ta, Warszawa 1985<br><em>Powinno\u015b\u0107 i bunt. Akademia Sztuk Pi\u0119knych w latach 1944-2004&nbsp;<\/em>Anna Rudzka, Akademia Sztuk Pi\u0119knych w Warszawie, Warszawa 2004<br><em>Zadanie; forma. Pracownia profesora Tadeusza Breyera w warszawskiej Akademii Sztuk Pi\u0119knych w latach 1923-1939&nbsp;<\/em>Anna Rudzka, Akademia Sztuk Pi\u0119knych w Warszawie, Warszawa 2024<\/p>\n<\/blockquote>\n<\/div>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>LUDWIKA NITSCHOWA<br \/>\nz domu Kraskowska, rze\u017abiarka urodzona 6 grudnia 1889 roku w Rad\u0142owie, znana przede wszystkim z realizacji pomnikowych. Jest autork\u0105 warszawskich przedstawie\u0144 kobiet \u2013 dumnej Syreny Warszawskiej i\u00a0zamy\u015blonej figury Marii Sk\u0142odowskiej-Curie, ustawionej na skwerze przed Instytutem Radowym w Warszawie. Studia artystyczne Nitschowa rozpocz\u0119\u0142a w prywatnej pracowni Leona Wycz\u00f3\u0142kowskiego. W latach 1912\u20131913 uczy\u0142a si\u0119 w Szkole Sztuk Pi\u0119knych dla Kobiet Marii Niedzielskiej w Krakowie, a po I wojnie \u015bwiatowej przenios\u0142a si\u0119 do Szko\u0142y Sztuk Pi\u0119knych w\u00a0Warszawie do pracowni Tadeusza Breyera. Lata II wojny \u015bwiatowej sp\u0119dzi\u0142a w Warszawie. Z\u00a0m\u0119\u017cem Romanem Nitschem w trakcie okupacji ukrywali w swoim mieszkaniu pojemnik z radem, b\u0119d\u0105cy w\u0142asno\u015bci\u0105 Instytutu Radowego. Po wojnie w 1950 roku rozpocz\u0119\u0142a prac\u0119 na Wydziale Rze\u017aby ASP w Warszawie, gdzie w 1956 roku otrzyma\u0142a tytu\u0142 profesora, a w p\u00f3\u017aniejszych latach by\u0142a kierownikiem katedry i prodziekanem. Zmar\u0142a w Warszawie w 1989 roku.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":378,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-183","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/projekt-repetycja.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/183","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/projekt-repetycja.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/projekt-repetycja.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/projekt-repetycja.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/projekt-repetycja.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=183"}],"version-history":[{"count":18,"href":"https:\/\/projekt-repetycja.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/183\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":478,"href":"https:\/\/projekt-repetycja.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/183\/revisions\/478"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/projekt-repetycja.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/378"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/projekt-repetycja.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=183"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/projekt-repetycja.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=183"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/projekt-repetycja.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=183"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}